Rà soát, đề xuất điều chỉnh quy mô Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y theo hướng tinh gọn, khả thi

.

Sau hơn 20 năm triển khai, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế (KKTCKQT) Bờ Y chưa đạt được các mục tiêu phát triển theo quy hoạch được phê duyệt. Trước yêu cầu mới của hệ thống quy hoạch quốc gia và thực tiễn phát triển, ngày 09/01/2025,Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi cùng đơn vị tư vấn tổ chức hội nghị rà soát, đánh giá toàn diện và đề xuất điều chỉnh quy mô, diện tích KKTCKQT Bờ Y theo hướng tinh gọn, tập trung và hiệu quả.

Đồng chí Lương Kim Sơn - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi phát biểu

Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch từ năm 2007 với quy mô hơn 70.438 ha, định hướng trở thành trung tâm động lực tại ngã ba biên giới Việt Nam – Lào – Campuchia, gắn với hành lang kinh tế Đông – Tây. Tuy nhiên, đến năm 2025, nhiều chỉ tiêu quan trọng không đạt so với quy hoạch đề ra. Quy mô dân số mới đạt khoảng 59.000 người, chỉ bằng 27% mục tiêu; đất phát triển đô thị đạt khoảng 10%; các khu công nghiệp, logistics, trung tâm dịch vụ và nhiều khu chức năng trọng điểm hầu như chưa hình thành.

Đại diện Viện quy hoạch đô thị và nông thôn trình bày phương án điều chỉnh quy hoạch

Theo báo cáo rà soát do Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia thực hiện, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quy mô quy hoạch quá lớn, vượt xa khả năng hấp thụ của khu vực biên giới miền núi; tỷ lệ đất rừng cao, địa hình phức tạp làm chi phí đầu tư hạ tầng lớn; hạ tầng logistics và dịch vụ hỗ trợ chưa phát triển; chính sách ưu đãi đối với khu kinh tế cửa khẩu có xu hướng thu hẹp; liên kết vùng và kết nối quốc tế còn hạn chế.

Đồng chí Lương Trọng Nguyên – Phó Trưởng ban cho ý kiến góp ý đối với phương án điều chỉnh quy hoạch

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, trong bối cảnh hệ thống quy hoạch mới được ban hành theo Luật Quy hoạch, nhiều nội dung của Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y năm 2007 không còn phù hợp. Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng hiện nay nhấn mạnh phát triển tập trung, tiết kiệm đất đai, ưu tiên các chức năng cốt lõi như thương mại biên giới, logistics, dịch vụ cửa khẩu, thay vì phát triển đô thị và công nghiệp dàn trải trên diện tích lớn.

Trên cơ sở đó, đơn vị tư vấn đề xuất điều chỉnh quy mô và ranh giới Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y theo hướng thu hẹp đáng kể diện tích, tập trung vào các khu vực có điều kiện phát triển thực tế, bám sát hành lang kinh tế Đông – Tây và khu vực cửa khẩu. Mô hình phát triển được định hướng là khu kinh tế cửa khẩu gắn với logistics, công nghiệp nhẹ, đô thị dịch vụ và du lịch, phù hợp với năng lực kết nối, nguồn lực đầu tư và yêu cầu bảo vệ môi trường, quốc phòng – an ninh.

Đồng chí Hoàng Trung Thông – Phó Trưởng ban thường trực góp ý đối với phương án điều chỉnh quy hoạch

Dựa trên các tính toán khoa học, báo cáo đề xuất 02 phương án điều chỉnh ranh giới. Trong đó, Phương án 2 (quy mô khoảng 32.160 ha) được đơn vị tư vấn đề xuất lựa chọn. Theo phương án này, phạm vi KKT sẽ bao gồm toàn bộ xã Bờ Y và một phần diện tích xã Sa Loong (thuộc vùng tác động trực tiếp của cửa khẩu). Các khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, vùng địa hình chia cắt mạnh và các xã xa cửa khẩu (như xã Dục Nông) sẽ được đưa ra khỏi ranh giới KKT để bảo vệ môi trường sinh thái và giảm áp lực quản lý.

Việc rà soát, điều chỉnh quy mô Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y được xác định là nhiệm vụ cấp thiết, nhằm khắc phục những bất cập kéo dài, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo cơ sở pháp lý để tỉnh Quảng Ngãi báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định điều chỉnh theo quy định. Đây cũng là bước quan trọng để Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y phát triển theo hướng bền vững, thực chất, đóng góp hiệu quả hơn cho phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới trong giai đoạn mới.

Xem báo cáo đề xuất của đơn vị tư vấn tại đây

Vi Văn Đàm – Văn phòng Ban Quản lý