Cảng Dung Quất từ lợi thế nước sâu đến cửa ngõ vươn ra thế giới

.

Trong chiến lược phát triển kinh tế biển, cảng Dung Quất và Khu Kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi từng bước được định hình như một không gian phát triển thống nhất. Đây là nơi hội tụ của công nghiệp quy mô lớn, logistics hiện đại và các dòng chảy thương mại quốc tế.

Từ nền tảng cảng nước sâu hiếm có, cảng Dung Quất đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành cửa ngõ giao thương hướng ra thế giới của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế biển bền vững, hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.

Cảng nước sâu - điểm tựa cho công nghiệp quy mô lớn

Buổi sáng ở Dung Quất, tiếng máy cẩu, tiếng động cơ tàu hàng vang lên đều đặn. Trên cầu cảng, những kiện thiết bị nặng hàng trăm tấn được nâng hạ chậm rãi, chính xác đến từng centimet. Nhịp điệu lao động ấy trở thành hình ảnh quen thuộc tại cảng Dung Quất - một mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics công nghiệp của miền Trung và cả nước.

   Cảng Dung Quất giữ vai trò trung tâm trong dịch vụ căn cứ cảng và logistics - lĩnh vực dịch vụ cốt lõi của Tổng Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC). Từ đây, cùng với các căn cứ cảng khác do PTSC quản lý, vận hành trên cả ba miền Bắc - Trung - Nam, một mạng lưới logistics phục vụ trực tiếp cho ngành công nghiệp dầu khí và công nghiệp nặng được hình thành.

Tại Khu Kinh tế Dung Quất, cảng PTSC Dung Quất được ví như “cửa ngõ” xuất nhập khẩu của hàng loạt dự án công nghiệp quy mô lớn. Hằng năm, khoảng 0,6 triệu tấn hàng hóa được thông qua cảng, với trung bình 150 lượt tàu cập bến. Dòng chảy hàng hóa ấy gắn liền với hoạt động của Nhà máy lọc dầu Dung Quất - nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam cùng nhiều dự án trọng điểm như Nhà máy đóng tàu Dung Quất, Nhà máy công nghiệp nặng Doosan. 

Bến số 1, Cảng PTSC Dung Quất được đưa vào khai thác từ năm 2002, gắn liền với những ngày đầu xây dựng Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hơn hai thập kỷ vận hành, bến cảng này đã chứng kiến sự thay da đổi thịt của Dung Quất, từ một vùng đất còn nhiều khó khăn trở thành trung tâm công nghiệp năng động của miền Trung.

Cuối năm 2025, Tổng Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam và Công ty CP Dịch vụ Dầu khí Quảng Ngãi đã tổ chức lễ khánh thành Bến số 3, Cảng PTSC Dung Quất và đón chuyến tàu đầu tiên. Sự kiện này không chỉ đánh dấu việc hoàn thành một hạng mục hạ tầng mới mà còn góp phần nâng cao năng lực logistics của khu vực.

Bến số 3, thuộc giai đoạn 2A của Dự án cảng PTSC Dung Quất có chiều dài cầu cảng 145 mét, đủ khả năng tiếp nhận tàu tổng hợp, tàu container có trọng tải đến 50.000 DWT và tàu dăm gỗ 70.000 DWT giảm tải. Với công suất thiết kế khoảng 2,5 triệu tấn mỗi năm, bến cảng mới giúp giải tỏa áp lực cho hệ thống hiện hữu, đồng thời tạo điều kiện tiếp nhận các lô hàng lớn, siêu trường, siêu trọng.

Không chỉ mở rộng năng lực bốc dỡ, Bến số 3 còn góp phần hoàn thiện chuỗi dịch vụ cảng biển - logistics - cơ khí chế tạo tại Dung Quất. Chuỗi dịch vụ này đang hướng tới phục vụ không chỉ ngành dầu khí truyền thống mà còn cho cả lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi và cơ khí xuất khẩu - những ngành được kỳ vọng tạo đột phá trong giai đoạn tới.

Năm 2025, sản lượng hàng hóa qua cụm cảng Dung Quất trên 50 triệu tấn. Theo định hướng phát triển, Cụm cảng Dung Quất được tích hợp trực tiếp vào hệ sinh thái sản xuất - xuất nhập khẩu của toàn Khu Kinh tế. Cảng biển không còn là điểm cuối của chuỗi vận tải mà trở thành một bộ phận cấu thành của quá trình sản xuất, logistics và xuất khẩu.

Hiện nay, trong Khu Kinh tế Dung Quất đã hình thành các hệ thống bến cảng tổng hợp có khả năng tiếp nhận tàu đến 70.000 DWT và các bến cảng chuyên dùng có thể tiếp nhận tàu trọng tải lớn. Năng lực này cho phép Dung Quất tiếp nhận trực tiếp tàu hàng trên các tuyến hàng hải quốc tế, phục vụ hiệu quả nhu cầu nhập nguyên liệu và xuất khẩu sản phẩm công nghiệp quy mô lớn.

Việc bố trí nhà máy, kho bãi và hạ tầng logistics liền kề cảng nước sâu giúp doanh nghiệp rút ngắn quãng đường vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh. Chuỗi giá trị từ nhập khẩu nguyên liệu - sản xuất - xuất khẩu được tổ chức khép kín ngay trong Khu Kinh tế, tạo nên lợi thế khác biệt của Dung Quất.

“Nhạc trưởng” quy hoạch, kiến tạo cửa ngõ xuất khẩu

Trong không gian phát triển mới, Ban Quản lý Khu Kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi giữ vai trò trung tâm trong công tác quy hoạch và điều phối. Ban Quản lý vừa tham mưu chiến lược, vừa tổ chức thực hiện quy hoạch, bảo đảm sự gắn kết giữa cảng biển, khu công nghiệp, kho bãi và các dịch vụ logistics.

Định hướng của tỉnh Quảng Ngãi không dừng lại ở khai thác cảng theo nghĩa bốc xếp, trung chuyển hàng hóa mà tập trung thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn gắn chặt giữa cảng biển với sản xuất, chế biến sâu và logistics. Trọng tâm là các lĩnh vực lọc - hóa dầu, năng lượng, luyện kim, cơ khí, vật liệu và công nghiệp chế biến sâu.

Ông Nguyễn Hải Trường, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi cho biết, trong chiến lược dài hạn, Khu Kinh tế Dung Quất được định hướng trở thành trung tâm lọc - hóa dầu và năng lượng quốc gia. Trên cơ sở quy hoạch này, Ban Quản lý tổ chức không gian phát triển theo hướng ưu tiên các dự án năng lượng, lọc - hóa dầu và hóa chất gắn trực tiếp với hệ thống cảng nước sâu. Việc nhập nguyên liệu, sản xuất và xuất khẩu sản phẩm được thực hiện liền mạch, góp phần giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Từ nền tảng cảng nước sâu, không gian phát triển rộng lớn và cách tiếp cận quản trị đồng bộ, Dung Quất đang từng bước chuyển mình từ một khu công nghiệp trọng điểm thành trung tâm công nghiệp - logistics - xuất khẩu hiện đại. Hành trình “hướng ra thế giới” của cảng Dung Quất không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới cho Quảng Ngãi mà còn góp phần khẳng định vai trò của khu vực miền Trung - Tây Nguyên trong mạng lưới giao thương khu vực và quốc tế.

Theo VOV.VN